menu close menu

Carmen

Źródło : wikipedia

 

Carmen – opera Georges’a Bizeta z librettem Henri Meilhaca i Ludovica Halévy’ego, opartym na noweli Prospera Merimée.

Premiera: 3 marca 1875, Paryż.

Osoby:

      • Carmen (mezzosopran lub sopran dramatyczny)
      • Don José – sierżant dragonów (tenor)
      • Escamillo – torreador (baryton)
      • Micaëla – wieśniaczka (sopran)
      • Zuniga – porucznik (bas)
      • Dancaïre – przemytnik (tenor)
      • Remendado – przemytnik (bas)
      • Frasquita – Cyganka (sopran)
      • Mercédès – Cyganka (alt)

żołnierze, robotnicy, Cyganie, przemytnicy

 

Treść:

Akcja rozgrywa się na początku XIX wieku, koło Sewilli.

Akt I

Na placu przed fabryką cygar pełnią służbę żołnierze. Zjawia się Micaëla – wieśniaczka, narzeczona sierżanta Don José. Chce się z nim widzieć, ale na razie jest to niemożliwe, gdyż będzie on służył dopiero na następnej warcie. Micaëla odchodzi. Zaraz potem trąbka sygnalizuje zmianę warty. Jednocześnie dzwon fabryczny obwieszcza przerwę. Na plac wychodzą wszystkie pracownice. Jest wśród nich Carmen – Cyganka, obiekt pożądania wszystkich mężczyzn w mieście. Na ich zaczepki odpowiada słynną habanerą. Mimo iż gardzi mężczyznami, to jej uwagę przyciąga sierżant Don José. Daruje mu kwiat. Po zakończeniu przerwy nadbiega Micaëla, która przekazuje narzeczonemu list od matki. W liście matka żąda od Don Joségo powrotu do domu oraz oczekuje od niego małżeństwa. Kiedy Micaëla odchodzi, w fabryce wybucha bójka. Sierżant José musi aresztować Carmen, która jednak zwodzi go (obiecując mu miłość) i w ten sposób unika aresztu. José zostaje zdegradowany i skazany na dwa miesiące karceru.

Akt II

Carmen wraz z przyjaciółkami bawi się w tawernie. Tymczasem tłum wiwatuje za oknem – okazuje się, że znany torreador Escamillo świętuje swoje kolejne zwycięstwo. Śpiewa on słynny toast na cześć zwycięstwa. Zwraca swoją uwagę na Carmen, jednak ta odrzuca jego zaloty. Zaraz potem zjawiają się przemytnicy, którzy namawiają Carmen, by wyruszyła z nimi w góry. Ona jednak zmuszona jest zostać (gdyż obiecała schadzkę Don Josému). Obiecuje jednak, że przeciągnie żołnierza na stronę przemytników. Kiedy się pojawia, usilnie namawia go na dezercję, ten jednak odmawia. Sytuację zmienia pojawienie się porucznika Zunigi, który namawia Carmen na miłosną schadzkę. Kiedy José staje w obronie ukochanej, wybucha bójka. Teraz Don José nie ma już wyboru – musi zdezerterować, gdyż w przeciwnym razie poniósłby odpowiedzialność za znieważenie przełożonego.

Akt III

Banda przemytników, w której znajdują się Carmen i Don José, zatrzymuje się w dolinie na odpoczynek. Jest noc. Bandyci ogrzewają się przy ognisku, a Cyganki wróżą sobie nawzajem z kart. Przepowiednie satysfakcjonują wszystkich, oprócz Carmen (zwiastują jej szybką śmierć). Don José stara się przypodobać Carmen, ale ta odrzuca jego zaloty, gdyż jest zainteresowana Escamillem. Zaraz potem były sierżant odchodzi na wartę. Spostrzega skradającego się do obozu torreadora. Między rywalizującymi o Carmen mężczyznami nawiązuje się walka. Cyganka staje po stronie Escamilla. Don José jest rozgoryczony wiarołomstwem kochanki. Tymczasem przybywa Micaëla, która przekazuje prośbę matki Don Joségo, że chce, by ten do niej przyjechał. Były żołnierz początkowo nieskory jest do opuszczenia obozu, przekonuje go dopiero informacja, że matka jest umierająca i chce przed śmiercią móc wybaczyć synowi. Postanawia wrócić do Sewilli, zapowiada jednak Carmen, że jeszcze się spotkają.

Akt IV

Przed areną cyrkową odbywa się uroczyste powitanie torreadorów i pikadorów. Honorowe miejsce zajmuje Escamillo, prowadzący ze sobą Carmen. Przyjaciółki Cyganki ostrzegają ją, że w pobliżu kręci się żądny zemsty Don José. Kiedy pochód rozchodzi się, pojawia się były żołnierz. Błaga Carmen, by wróciła do niego. Ta jednak nie zgadza się i podsyca gniew byłego kochanka, oddając mu zaręczynowy pierścionek. Rozjuszony José przebija Carmen sztyletem, jednocześnie wyznając jej miłość. Kocha ją.

Historia utworu:

Bizet napisał Carmen na zlecenie dyrektora paryskiej Opéra-Comique Camille’a du Locle’a. On zapoznał kompozytora z librecistami i podsunął nowelę Mérimée jako inspirację. Libreciści znacznie zmienili treść libretta m.in. dodając postacie Micaëli i Escamilla (w noweli jest ledwie wspominany torreador o imieniu Lucas), upraszczając fabułę tak, by można było adaptować ją na scenę. Praca Bizeta nad oprawą muzyczną trwała dość długo (przełom lat 1874-1875). Carmen wystawiono 3 marca 1875 na scenie Opéra-Comique. Spektakl przyjęto bardzo chłodno, wręcz z lekceważeniem (co przyspieszyło śmierć załamanego kompozytora). Przyczyn niepowodzenia należy szukać w nowatorstwie dzieła i synkretyzmie komizmu z tragizmem, do czego paryska publiczność jeszcze nie przywykła. Dziełu Bizeta zarzucano też cyrkową melodyjność, wulgarność głównej bohaterki oraz nieadekwatny podtytuł (opera komiczna)[potrzebne źródło].

Już po śmierci Bizeta jego przyjaciel Ernest Guiraud dokonał pewnych zmian w partyturze (zastąpił kwestie mówione recytatywami, wprowadził wstawki baletowe w IV akcie). Poprawiona Carmen, wystawiona w Wiedniu jesienią 1875 podbiła operowe sceny świata stając się jedną z najsłynniejszych oper w historii, o ile nie najsłynniejszą w ogóle.

Słynne fragmenty:

Uwertura – z niezwykle żywą muzyką, mającą podkreślić komiczny charakter dzieła.

Habanera Carmen z I aktu – zaczyna się od słów L’amour est un oiseau rebelle (Miłość jest niesfornym ptakiem), które napisał sam Bizet. Jest ona najlepszą charakterystyką głównej bohaterki – niezdolnej do stałego uczucia, często zmieniającej kochanków. Pieśń świadczy o tym, że Carmen nie czuje się odpowiedzialna za krzywdę, którą wyrządza „usidlonym” przez siebie mężczyznom. Co ciekawe, muzyka Habanery, najsławniejszy fragment opery i jedna z najbardziej znanych melodii w ogóle nie jest kompozycją Bizeta, lecz zapożyczeniem z utworu El Arreglito baskijskiego kompozytora Sebastiána Iradiera, który Bizet wykorzystał, sądząc iż ma do czynienia z melodią ludową.

Teatr Wielki Łódź – 2002

no images were found

Opera na Zamku – 2005 r

Teatr Wielki – 2010 r

 Kuwait, AL HASHEMI GRAND BALLROOM

no images were found

 

Alicja Węgorzewska w partii Carmen:

  1. 2002-12-21 ŁÓDŹ, TEATR WIELKI „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  2. 2003-01-05 HOLANDIA, AMSTERDAM, KONZERTGEBAUM „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  3. 2003-01-06 ŁÓDŹ, TEATR WIELKI „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  4. 2003-01-06 HOLANDIA, ROTTERDAM, ROTTERDAMSE SCHOUWBURG „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  5. 2003-01-08 HOLANDIA, TILBURG, SCHOWBURG „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  6. 2003-01-10 HOLANDIA, HAGA, LUCENT, DANSTHEATER „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  7. 2003-01-14 HOLANDIA, EINDHOVEN, STADSSCHOWBURG „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  8. 2003-01-16 JOLANDIA, HERLEEN, PARKSTAD LIMBURG THEATER „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  9. 2003-01-18 HOLANDIA, ZOETERMEER, STADSTHEATER „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  10. 2003-01-20 HOLANDIA, DOETINCHEM, SCHOWBURG AMPHION „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  11. 2003-01-22 HOLANDIA, DEVENTER, DEVENTER SCHOWBURG „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  12. 2003-01-24 HOLANDIA, SCHIEDAM, FORTIS THEATER AN DER SCHIE „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  13. 2003-01-26 HOLANDIA, AMSTERDAM, DE MEERVAART „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  14. 2003-01-29 HOLANDIA, VENLO, DE MAASPOORT „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  15. 2003-01-31 HOLANDIA, BREDA, CHASSE THEATER „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  16. 2003-12-06 SHANGHAI SHANGRI-LA GRAND BALLROOM „OPOWIEŚCI HOFFMANA”, „BARCAROLA”, „CARMEN”
  17. 2003-12-07 SHANGHAI SHANGRI-LA GRAND BALLROOM „OPOWIEŚCI HOFFMANA”, „BARCAROLA”, „CARMEN”
  18. 2005-06-17 SZCZECIN, ZAMEK KSIĄŻĄT POMORSKICH CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  19. 2006-03-18 SZCZECIN, OPERA NA ZAMKU „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  20. 2006-05-29 BYTOM, OPERA ŚLĄSKA CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  21. 2006-06-12 BYTOM, OPERA ŚLĄSKA CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  22. 2006-10-09 JASŁO „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  23. 2006-10-10 SANOK, SANOCKI DOM KULTURY, FESTIWAL IM. ADAMA DIDURA „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  24. 2007-04-19 BYTOM, OPERA ŚLĄSKA „CARMEN”
  25. 2007-04-22 BYTOM, OPERA ŚLĄSKA „CARMEN”
  26. 2007-06-15 MŁOSZOWA, ZESPÓŁ PAŁACOWO-PARKOWY „CARMEN”
  27. 2008-10-04 BYTOM, OPERA ŚLĄSKA, DUŻA SCENA „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  28. 2008-10-06 KATOWICE, FILHARMONIA ŚLĄSKA „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  29. 2009-09-13 MOŁDAWIA, KISZYNIÓW „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  30. 2009-09-18 MOŁDAWIA, KISZYNIÓW „CARMEN”
  31. 2009-10-03 TARNÓW „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  32. 2009-11-21 BRWINÓW, GOK SALA WIDOWISKOWA „CARMEN”, „HRABINA MARICA”, „EVITA”, „WEST SIDE STORY”
  33. 2010-05-16 WARSZAWA, OPERA NARODOWA „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  34. 2010-05-18 WARSZAWA, OPERA NARODOWA „CARMEN”, PARTIA: CARMEN
  35. 2010-12-11 KUWAIT, AL HASHEMI GRAND BALLROOM, BLU RADISSON HOTEL „CARMEN”
  36. 2012-06-16 SZCZECIN, SALA FILHARMONII „PAMIĘCI CARMEN” -zakończenie sezonu arystycznego
  37. 2012-06-16 SZCZECIN, FILHARMONIA IM. MIECZYSŁAWA KARŁOWICZA „CARMEN”